Tizi N'Tichka - Ouarzazate - Aït Benhaddou

Trong một chuyến du lịch, nơi nào khiến bạn bấm máy nhiều nhất thì chứng tỏ nơi đó đẹp. Ở Maroc, danh hiệu này thuộc về hành trình trong ngày tới Ouarzazate và Aït Benhaddou từ Marrakech. Với giá tour chưa tới 20 USD mỗi người, đó quả là một món hời.

Một khung cảnh Maroc nhất

Mình ra Koutoubia từ sớm vì là hành khách đầu tiên được đón. Tiếp theo là một cặp đôi đứng tuổi người Pháp và hai cặp đôi người Anh, tất cả đều ở những resort rải rác quanh Marrakech và khá xa Medina. Sau một vòng dài, xe mới chính thức lên Quốc lộ N9, con đường xuyên suốt hành trình hôm nay.

Chặng đường đầu khá thẳng thớm trên vùng bình nguyên bằng phẳng, mình đếm không biết bao nhiêu giao lộ bùng binh giống hệt nhau. Điều thú vị ở đoạn này là xe sẽ di chuyển chính đông, mình có thể thấy quả cầu mặt trời đỏ tròn dần lên cao và tỏa thứ ánh nắng tuyệt đẹp, đổ bóng người và xe giữa làn không khí mờ ảo vì bụi cát.

Khi xe dần tới thị trấn Aït Ourir bên Sông Zat, cảnh sắc bắt đầu thay đổi - nó choáng ngợp và hùng vĩ với những dãy núi thoai thoải xếp lớp trong làn sương sớm. Màn trập lia lịa, còn người du khách thì bối rối khi phải cân nhắc nơi nào nên ngắm bằng mắt, nơi nào nên giữ lại trong máy ảnh.

Nếu hỏi khung cảnh ‘Maroc’ nhất là gì, thì đây sẽ là câu trả lời: đó là thứ đất màu đỏ nâu hơi ửng hồng, mình gọi đây là màu đỏ Maroc.

Quốc lộ N9 cắt ngang qua những vùng địa chất tuyệt đẹp, trên Google Maps bạn sẽ thấy những dãy núi gấp trông tựa mặt cắt ngang thân cây vậy.

Xe dừng lại tại quán Complexe Mandar để mọi người ăn sáng. Mình gọi một ly ca cao và một đĩa trứng bác, rồi tranh thủ cầm máy ra chớp lấy cảnh thung lũng trải rộng trước tầm mắt. Trời vùng núi cao lạnh mà nắng trong, thật khoan khoái.

Tizi N’Tichka

Xe bắt đầu leo dốc và tiến vào vùng núi cao của Dãy Thượng Atlas. Từ trên xe có thể thấy những ngọn núi sừng sững bủa vây tứ bề, và đâu đó những ngọn cây, những ngôi nhà nằm cheo leo trên vách núi.

Sau khi qua không biết bao nhiêu khúc cua, xe đã đến đỉnh Đèo Tizi N’Tichka cao 2.205m so với mực nước biển - đây cũng chính là ngọn đèo cao nhất Bắc Phi. Đèo Tizi N’Tichka, nay là một phần của Quốc lộ N9, là con đường kết nối Marrakech với Ouarzazate, và xa hơn nữa là cả Sa mạc Sahara.

Người tài xế, cũng như nhiều xe du lịch khác, đã chọn một điểm dừng vô cùng lý tưởng: ở phía dưới là con đường vẽ nên một nét cong mềm mại quanh sườn núi, xe cộ di chuyển chầm chậm trên đó như mô hình đồ chơi.

Vì đây là vùng núi cao, khí hậu khô lạnh, sự hiện diện của cây cối dần biến mất, để lộ những nếp gấp địa hình.

Từ vị trí này xe bắt đầu xuống dốc và tiến vào vùng khô nóng hơn, giờ đã thuộc địa phận tỉnh Ouarzazate. Tài xế cho đoàn ghé một cửa hàng hợp tác xã dầu argan ven đường, nhưng không vị khách nào mua cả.

Ouarzazate

Ouarzazate mang địa hình khô cằn đặc trưng vì nằm trong vùng khuất gió sau lưng Dãy Thượng Atlas. Cảnh vật nơi đây hầu như đều phủ sắc đỏ vàng của đất cát.

Phim trường Atlas

Điểm dừng đầu tiên của đoàn là Phim trường Atlas vào giữa trưa nắng. Phim trường Atlas được dựng lên giữa vùng đất hoang mạc trống trải cách không xa thành phố. Chính nhờ đặc điểm này, với khí hậu ổn định và không gian dễ mở rộng đã góp phần tạo nên sự thành công của phim trường, cũng như là cả nền công nghiệp điện ảnh ở Ouarzazate.

Nhiều bộ phim nổi tiếng đã chọn nơi đây làm bối cảnh: Võ sĩ giác đấu, Xác ướp Ai Cập, Vượt ngục v.v. Nhiều công trình tại đây vẫn còn giữ nguyên trạng và trở thành điểm tham quan du lịch.

Từ vị trí phim trường nhìn về rất xa ta sẽ thấy một thứ gì đó rực sáng nổi bật giữa ban ngày, đó chính là Tổ hợp điện mặt trời Noor, nơi có công suất điện mặt trời hội tụ nhiệt (CSP) lớn nhất thế giới. Ánh sáng ấy phát ra từ ngọn tháp trung tâm, nơi hội tụ ánh sáng phản chiếu từ hàng ngàn tấm gương tự xoay theo hướng mặt trời.

Bữa trưa tại thành phố

Tháng 10, nắng ban trưa vẫn còn gay gắt. Ánh mặt trời đổ xuống những tòa nhà và pháo đài xây bằng gạch bùn, nhuộm cả không gian một màu đỏ cam rực rỡ.

Đoàn dừng ăn trưa tại Nhà hàng Lakasbah Etoile nằm ngay đối diện Kasbah Taourirt. Vì Kasbah đang trong quá trình trùng tu nên mình sẽ không vào tham quan mà chỉ chụp bên ngoài thôi.

Quả là những phút thư giãn sau nhiều giờ ngồi xe mỏi nhừ. Từ nhà hàng, ta có thể thấy những mảng xanh xa xa phía thung lũng sông.

Aït Benhaddou

Từ Ouarzazate xe bắt đầu hành trình trở về Marrakech, nhưng trước tiên phải ghé thăm Aït Benhaddou đã.

Thời nay, khu thành cổ (ksar) chủ yếu phục vụ du lịch thay vì để ở. Cư dân thành phố hầu như sinh sống bờ bên kia Sông Asif Ounila trong những ngôi nhà hiện đại hơn. Năm 2011, cây cầu bắc qua sông được hoàn thành để kết nối hai bờ, dù khi mình đến thì sông cũng cạn trơ đáy.

Những ngôi nhà tại đây bám thẳng vào vách núi, nằm san sát nhau muôn hình vạn trạng. Bạn cần chuẩn bị tinh thần sẽ phải leo dốc khá dài để lên tới đỉnh, đây chính là nơi đặt pháo đài. Vì không phải là khu dân cư, đa phần các ngôi nhà là cửa hàng lưu niệm, bán các đồ chế tác kim loại, tranh vẽ hay thảm dệt.

Khi leo đến đỉnh pháo đài, cả thành phố được thu vào trong tầm mắt. Có lẽ sẽ tuyệt hơn nếu ở lại một ngày và lên đây lúc hoàng hôn.

Tài xế cho đoàn ghé một tiệm bán thảm dệt Berber, vị chủ tiệm niềm nở mời trà nóng kèm theo một tràng dài quảng cáo về những tấm thảm. Dù cũng muốn ủng hộ nhưng khi thấy giá bị hét quá cao đối với những tấm thảm lông cừu đóng dày bụi, cả đoàn ai nấy đều lắc đầu.

Hành trình trở về Marrakech

Người ta nói, cùng một con đường nhưng khi ta nhìn cảnh vật lúc đi và lúc về, chúng sẽ khác nhau. Buổi sáng khởi hành trông đã đẹp đẽ rồi, ấy thế mà lúc về chỉ wow và nín lặng.

Xe lại men theo Quốc lộ N9 để về Marrakech. Cảnh vật dần dần chuyển mình: từ vùng đồi núi khô cằn, cây cối dần mọc dày hơn, đất chuyển màu nâu thẫm hơn. Đôi khi ta bắt gặp những thị trấn bên sườn núi thật thơ mộng.

Nhưng điều đẹp nhất chắc chắn nằm tại đoạn xe gần lên và vượt qua đỉnh Đèo Tizi N’Tichka, thuộc ranh giới hai vùng Marrakech-Safi và Drâa-Tafilalet. Những khúc cua gắt nối tiếp nhau dần đưa xe lên cao, và giờ cả dãy núi lưa thưa cây bụi này đang óng lên màu vàng của chiều muộn.

Dưới chân đèo là cả một thung lũng sâu thẳm. Những đỉnh núi kế bên trông tựa như đang ở ngay ngoài cửa kính xe.

Không có công cụ nào ghi lại được cảm giác choáng ngợp khi những công trình đồ sộ của thiên nhiên lại hiện gần trước mắt đến thế.

Xe như chơi trò đuổi bắt với mặt trời: lúc lách vào sườn khuất nắng, rồi lại chạy về phía ánh sáng đang hắt những vạt dài lên mặt đường.

Khung cảnh này làm mình nhớ tới Meteora - cả một thung lũng phía dưới ửng tím hồng.

Đã tới đoạn những ngọn núi đa sắc. Phần đỉnh sẽ có màu nâu sáng hơn phần lưng chừng núi. Đến Toufliht, ta sẽ thấy những mảng núi bị bạt, để lộ ra ba tầng màu đá núi tông đỏ thẫm - quả là có một không hai.

Vậy chứ chặng đường này thật dài. Hoàng hôn xuống dần, mãi gần 7 giờ tối xe mới tới cửa ngõ Marrakech. Những vị khách lần lượt xuống xe, còn mình ngồi thêm một đoạn dài nữa mới về tới Medina, khép lại một chuyến road trip nữa trong đời.