Chefchaouen

Đường tới Chefchaouen

Sau những dãy phố trắng ở Casablanca và Rabat, những ngôi nhà thắm màu đỏ gạch ở Marrakech, và màu xanh ngọc trên những lớp gạch mái, sẽ thật tiếc nuối nếu bỏ lỡ sắc xanh chàm phủ lên thành phố Chefchaouen. Mình sẽ dành hẳn hai ngày rưỡi để lưu lại thành phố nhỏ này, đi dạo lười biếng thay vì gồng mình trên những chặng di chuyển liên tục và vội vã như các điểm đến khác.

Mình ra bến xe Rabat khá sớm so với lịch trình, 3 giờ chiều xe mới xuất phát. Ngay cả khi ăn thật chậm, mình vẫn phải ngồi giết thời gian trên tầng hai của bến, trong khi cơ thể vẫn còn nhức mỏi sau trận ốm đêm qua.

Đây sẽ là chuyến đi kéo dài năm tiếng buổi chiều băng qua vùng bình nguyên khô cằn tương đối nhàm chán. Xe sẽ dừng nghỉ tại Souk El Arbaa và Ouazzane để bạn có thể ra ngoài hít thở khí trời và giãn lưng. Một khung cảnh đặc biệt đó là ta sẽ được thấy hai hàng cây bạch đàn phủ bóng bên Đường R408, trông thật thơ mộng và mát mẻ giữa những cánh đồng trơ trọi úa vàng.

Khi trời đã sập tối và chỉ còn những ánh đèn leo lét từ nhà cửa hai bên đường, xe cũng bắt đầu lên dốc để tiến vào Vùng núi Rif, vậy là sắp tới Chefchaouen rồi. Từ phía xa ta có thể thấy cả thành phố bừng sáng lên nơi lưng chừng núi, một khung cảnh chỉ khi chứng kiến tận mắt mới cảm nhận được vẻ đẹp diệu kỳ ấy.

Xe dừng tại bến, các hành khách lục tục lên những chiếc xe taxi tranh nhau đón khách về Medina. Dù đi xe nào thì tài xế cũng chỉ đưa bạn tới bãi đỗ gần Kasbah trung tâm Medina thôi, còn để tới khách sạn thì bạn sẽ phải tự dò dẫm kéo vali giữa mê cung của thành phố này. May mắn là mình đặt phòng tại Khách sạn Barcelona ngay gần đó nên không phải di chuyển quá nhiều; sau chút bỡ ngỡ ban đầu vì những ngõ ngách lối tắt, cuối cùng mình cũng được thở phào nghỉ ngơi trong một căn phòng không lấy gì làm tiện nghi.

Trời đã khá tối mà chưa có gì bỏ bụng, mình đi bộ ra Quảng trường Uta el-Hammam và chọn đại một trong nhiều nhà hàng sáng trưng đông khách lúc ấy. Hôm đó là Chủ nhật và đang có trận tứ kết U20 World Cup giữa Maroc và Mỹ nên mọi người đến rất đông; được hòa mình vào khung cảnh huyên náo này quả là có một không hai, đổi lại sẽ phải chờ đợi lên món tagine tôm rất là lâu.

Giữa mê cung xanh

Ở Chefchaouen, điều tốt nhất đơn giản là đi bộ, đi bộ và khám phá những ‘túi mù’ ẩn sau những ngõ ngách và cổng vòm. Vô định, thư giãn, không cần bận tâm phải check in chỗ nào cả.

Biệt hiệu là ‘Thành phố Xanh’, những căn nhà tại đây đều được phủ lên mình một lớp sơn xanh chàm nổi bật. Có người cho rằng thứ sơn này giúp xua đuổi muỗi, nhưng cũng có giả thuyết là người Do Thái đã sơn màu xanh tượng trưng cho bầu trời và thiên đàng, hoặc đơn thuần chỉ vì chính quyền yêu cầu mọi ngôi nhà đều phải sơn xanh nhằm phục vụ du lịch mà thôi.

Giữa những mảng tường xanh nổi bật lên các gian hàng thảm dệt, xà phòng, bột màu và hương liệu đầy màu sắc. Bạn sẽ bắt gặp thứ xà phòng đen (savon beldi) dẻo quánh như keo làm từ dầu olive và trái olive ngâm. Vào buổi sáng mình cũng có lần đầu trải nghiệm nhà tắm hammam (nhà tắm công cộng) tại Hammam Ben Aazzouz. Khi mình đến thì không có ai, và mình được một buổi dần nhừ người bởi một ông lão địa phương. Giá một lần tắm như vậy là 150 MAD, tương đương một buổi spa, nhưng chắc hẳn trải nghiệm này khó tìm thấy ở một tiệm spa bóng bẩy nào.

Mỗi bước chân đi qua mở ra một góc chụp ảnh xinh xắn. Không chỉ là màu xanh, những tia nắng len lỏi qua tán lá càng khiến cho cảnh vật trông tựa tranh vẽ. Bạn chẳng phải vội vàng ghé bảo tàng hay workshop đây đó mà cứ thong thả dạo bước thôi.

Một trong những điều mà thành phố này tự hào đó là những cánh cửa. Chúng muôn hình vạn trạng, lại thêm phần đẹp đẽ với những tay nắm cửa được trang trí tỉ mỉ. Đằng sau mỗi cánh cửa là những câu chuyện về văn hóa và lịch sử, là sự hiếu khách của cư dân địa phương. Nếu ghé qua cửa hàng lưu niệm, bạn có thể mua được những cánh cửa nhỏ xíu nằm gọn trong lòng bàn tay.

Một số địa điểm chụp hình trông khá xinh vì được sắp đặt khéo léo, tuy nhiên nếu muốn tạo dáng ở đó bạn sẽ cần trả thêm vài MAD.

Ở Chefchaouen, có những thứ được xây nên mang tính cộng đồng cao: vòi nước, nhà tắm và lò nướng công cộng. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy những vòi nước công cộng được trang trí rất đặc trưng bằng gạch khảm xanh trắng, ví dụ như ở Quảng trường El Haouta.

Nếu so với một nơi đồng sắc nổi tiếng khác là Santorini, thì mình vẫn thấy Santorini lên hình đẹp hơn, có lẽ bởi mặt tiền những ngôi nhà ở Chefchaouen trông khá xù xì và không thẳng thớn lắm.

Khi bạn thấy đi bộ đã đủ mệt, hãy nghỉ chân tại một quán cà phê có ban công, gọi một ly trà bạc hà đặc sản địa phương và ngắm nhìn thành phố này đang chậm rãi sống.

Được ở tại đây cảm giác hệt như một tưởng tượng thuở nhỏ của mình: một thành phố be bé với những ngôi nhà, những gia đình nép sát bên nhau. Bạn có vài trường học xinh xinh nằm yên một góc, trung tâm là quảng trường và thánh đường - không lớn nhưng đủ để mọi người quây quần. Chỉ cần đi vài trăm mét là đã ra tới rìa của thành phố, và biết đâu một thế lực hắc ám nào đó đang rình rập ở phía ngoài thành, haha.

Những con mèo ở Chefchaouen

Mình có hẳn một tuyển tập ảnh mèo ở Chefchaouen. Chúng quá đông và không nguy hiểm. Nằm vô tư sưởi nắng và tận hưởng hàng giờ lười biếng, chúng hiện lên như những chủ thể đẹp đẽ trên nền tường thắm xanh.

Đây là những con mèo đang gà gật giữa trưa:

Một cô mèo đang chửa, với tư thế người mẫu:

Cũng không thể quên những chú chó. Tuy là xứ sở Hồi giáo nhưng loài chó ở đây được đối xử không kém bọn mèo, chỉ là quân số ít hơn mà thôi.

Một mình với hoàng hôn

Với hai ngày ở Chefchaouen, mình băn khoăn không biết đi đâu cho hai buổi hoàng hôn hứa hẹn sẽ rất ăn ảnh. Cuối cùng, ngày đầu tiên mình chọn leo dốc về phía bắc để tới đoạn tường thành cổ, nơi có những tháp canh và cũng là chỗ ta gần như được một mình ngắm trọn thành phố.

Khi trời chiều còn sáng, ít ra trên thành cổ không chỉ có mình mình. Ngoài mình còn có một cặp đôi khác, đôi khi thấp thoáng một bóng người bản địa dáng vẻ khắc khổ ngồi dưới gốc cây. Có lẽ nếu ở Việt Nam, nơi đây hẳn đã trở thành một vị trí béo bở cho các hàng quán rong rồi.

Ánh nắng cuối ngày rót nhẹ lên thung lũng và thành phố bên triền núi đầy ngọt ngào. Những ngôi nhà xanh xếp lô nhô cạnh nhau, ở giữa nổi bật lên màu vàng nâu của Kasbah.

Khi mặt trời đã khuất sau đỉnh núi, bầu trời lại khoác lên những bộ cánh đẹp đẽ. Mà hóa ra lúc đó chỉ còn mình đứng trên thành cổ. Mình sẽ không vội về, như mọi lần, vì những điều đẹp đẽ chắc chắn vẫn đang chờ đợi.

Trời sập tối, ánh đèn đường leo lét soi bóng một người đàn ông lặng lẽ quan sát cả thành phố đang ở dưới kia. Và một người khác đang lùa cừu về trại.

Hít thở không khí ngoài thành

Ras El Ma

Vào buổi sáng thứ hai khi đã quen thuộc với những ngõ ngách của thành phố, mình quyết định đi tới Ras El Ma (nghĩa là ‘đầu nguồn nước’), một thác nước nhỏ nằm ở rìa đông bắc của thành phố. Du khách chỉ cần leo dốc men theo hướng nước chảy là tới.

Khung cảnh nơi đây cũng không quá đặc biệt. Ở đây có những nhà hàng và quầy lưu niệm khá nhộn nhịp. Mình chú ý nhất là hàng nước, nơi những trái cam tươi mọng được bơi trong nước trông rất vui mắt.

Thánh đường Bouzafer

Mình khép lại những ngày thư giãn ở Chefchaouen bằng một trải nghiệm không thể gây thất vọng: ngắm hoàng hôn tại Thánh đường Bouzafer.

Nếu cứ đi dọc theo tường thành cổ ngày hôm qua, hoặc men theo đường mòn bên sườn núi từ Ras El Ma sẽ tới Đồi Bouzafer. Đây có lẽ là nơi nhộn nhịp nhất vào lúc hoàng hôn ở thành phố này, thậm chí còn đông vui hơn cả quảng trường trung tâm.

Quãng đường mòn ven núi mở ra tầm nhìn về phía thành phố thật đẹp. Những ngôi nhà được nắng tỏa lung linh, lấp ló sau những bụi cây. Mình đã phân vân chuyện nán lại chụp ảnh hay đi tiếp, vì cảnh quá đẹp để không thể bỏ lỡ, nhưng chắc chắn nếu leo sớm lên đồi cảnh sẽ còn tuyệt hơn.

Có vài quán nước nhỏ xung quanh, còn thánh đường chỉ mở cửa vào giờ cầu nguyện. Hầu như du khách nào cũng tụ tập quanh đây, cười nói, trông đợi hoàng hôn và nhìn ngắm những ngôi nhà giờ chỉ nhỏ như những mảnh xếp hình.

Màn đêm đã buông nhưng thành phố Chefchaouen vẫn hiện lên xinh đẹp với cả một triền núi lấp lánh những ngọn đèn.

Vậy là lại một mình tản bộ về khách sạn sau khoảnh khắc hoàng hôn, chuẩn bị quay lại Casablanca và kết thúc chuyến đi này. Trên đường về, đâu đó trong mê cung vẫn vang lên tiếng trẻ con đọc bài ê a từ một lớp học thêm.

Băng qua làn sương

Sáng ngày cuối mình phải dậy sớm để ra bến xe khi trời vẫn còn rõ trăng sao. Từ Chefchaouen về Casablanca sẽ mất sáu tiếng xe, khởi hành 7 giờ sáng mà 1 giờ chiều mới đến nơi.

Những cây số đầu tiên không mấy đặc biệt, chỉ là những ngọn núi còn mang màu xanh thẫm của buổi sáng, sau đó mặt trời dần lên cao, làm lộ ra những vùng đồi khô cằn bao quanh cung đường uốn lượn.

Nhưng khi xe xuống tầm độ cao 200-300m so với mặt nước biển, khung cảnh kỳ thú của Maroc lại hiện ra trước mắt - và lần này, khi ngồi ở hàng ghế đầu, mình mới được thấy đầy đủ vẻ đẹp của nó - cả một vùng bình nguyên khô cằn rộng lớn được phủ đầy sương mù.

Mình gọi đây là những cái duyên trên đời. Duyên được thấy một hiện tượng đẹp, một cảnh vật đẹp mà ta chẳng hề chuẩn bị sẵn.

Thật là một khung cảnh ma mị khi xe băng qua rặng bạch đàn dọc quốc lộ, và những chiếc xe hơi cổ cũ kỹ hiện ra, tựa như một thước phim từ thế kỷ XX.

Khi trời dần về trưa thì sương tan, đi qua những đô thị ven biển là Kenitra, Rabat và Mohammedia, xe trở về Casablanca vào một trưa nắng dịu. Một chuyến đi ổn áp, và đầy bất ngờ thú vị.